Bu kitap para kurtlarının zihinlerinin nasıl işlediği hakkında güzel bilgiler içermektedir. Özelllikle Warren Buffett’ın hayat hikayesinin anlatılmadığı bazı bölümleri girişte anlatması onun hayatına karşı daha fazla bilgi edinmemizi sağlıyor. Kitaptan çıkardığım notları mümkün olduğunca kısa notlar eşliğinde aşağıda paylaşıyor olacağım.
- Warren’ın See’s firmasının kazançlarından öğrendiği dersler 3 aşamalıdır. Birincisi, Graham’ın hisse satın alma yöntemi üzerine temellenmiş bakış açısıyla See’s Candies’in aşırı fiyatlanmış değil dikkat çekici ölçüde düşük değerdeydi. İkincisi, Warren’ ın See’s firmasını satın alma deneyiminden edindiği öngörü yavaş büyüyen bir şirket için bile yüksek bir bedel ödemek, eğer sermaye rasyonel bir şekilde tahsis edilirse akıllıca bir yatırımdır. Son olarak “Çok sayıda başka karlı yatırımlara gözlerimi açacak şekilde güçlü firmaların değeri hakkında bir işletme eğitimi aldım.” demişti.
- Warren’ın See’s Candies firmasını satın aldığında Graham’ın yalnızca getiriler, kar payları ve mevcut varlıklar açısından düşük fiyatlı hisseleri satın alma yönündeki zorlayıcı kuralından uzaklaşmıştı.Bu şimdi dikkat çekici bir dönüm noktası olarak anlaşılır. See’s deneyimi büyük ölçüde Warren’ın güçlü marka değerine sahip başka tüketim ürünleri şirketlerini satın almaya motive etmişti. Tıpkı Coca Cola Company gibi.
- Graham Security Analysis kitabının kapağında Horace diye bilinen Romalı lirik ozan Quintus Horatius Flaccus’tan bir alıntıya yer verir: “Şimdi düşmüş olan pek çok şey eski konumuna gelecektir ve şimdi yüksekte olan pek çok şey düşecektir.”
- Değerleme bir işletmenin derinlemesine incelenmesi , işletmenin anlaşılması , nakit akışı ve riskin anlaşılması ve ardından bir işletme değeri üzerinden temellenmiş işletmeye bir puan verilmeye çalışılmasıdır. Çoğu insan bunu yapmaz. Onlar şirketlere bedel biçer. Değerlemedeki en büyük hata hatalı fiyatlama yapmaktır.
- Nadiren yatırımcılar daha hızlı gelişen bir işletmenin kendi yatırımcılarını gerçekten tahrip edebileceğini düşünür. Ancak aşağıdaki hesaplamayı göz önünde bulundurun: Yüzde 8’lik bir sermaye maliyeti olduğunu, 15 yıllık bir dönem için tümüyle eşit bir şekilde finanse edilmiş olduğunu varsayarak, %8’lik bir geri dönüşünü kazanan bir şirketin 12.5 fiyat kazanç çarpanı değerinde olduğunu söyler ve şirket yılda ister %4 ister %8, isterse %10 büyüsün, çarpana aynı kalır. Ancak %8’lik bir sermayeye maliyetine karşı yatırım yapılmış sermayeye göre geri dönüşü yalnızca %4’lük bir kazanç olan bir şirket %4’lük bir gelişim oranında kazancının yalnızca 7,1 katı değerdedir veya %6’lık bir gelişim oranı için bir 3,3 çarpanına sahiptir ve ardından hızlı bir şekilde hissedar değeri bakımından geliştiğinden daha hızlı bir tahribat başlar. Son olarak, %8’lik bir sermaye maliyetiyle yatırılan sermayeye göre %16 kazanan bir şirket %4’lük bir gelişim oranında 15,2 kat değere, %6’lık bir girişim oranı için 17,1 kat değere, %8’lik bir gelişim oranı için 19,4 kat değere ve %10 gelişim oranı için 22,4 kat değere sahiptir.
- Fisher daha üstün şirketlerin yalnızca ortalama üstü işletme ekonomilerine sahip olanlar değil, eşit derecede önemli şekilde, ortalama üstü yönetim kapasitesine sahip insanlar tarafından yönetilen şirketler olduğunu farkındaydı. Fisher, “İşletme sorgulanamaz doğruluk ve dürüstlük yönetimine sahip midir? ” diye sormuştur. Yöneticiler hissedarlar ile ortaklık içindeymiş gibi mi davranırlar, yoksa yalnızca kendi menfaatleri doğrultusunda mı hareket ederler? Yönetimin niyetini saplamanın bir yolunun yönetimin hissedarlarıyla nasıl iletişim kurduklarını gözlemlemek olduğunu söylemişti. İyi ve kötü, bir gün tüm işletmeler bir beklenmedik zorluklar döneminin deneyimini yaşayacaktır. Yaygın bir şekilde, işletme iyi durumda olduğunda yönetim serbestçe konuşur; ancak işletme düşüşte olduğunda daha fazlasını öğreniriz. Fisher, “Şirketin yaşadığı zorluklar hakkında yönetim açıkça konuşur mu, yoksa sesini mi keser? ” diye sorar. Yönetimin işletme zorluklarına nasıl karşılık verdiğini şirketi kimin işlettiği hakkında size pek çok şey anlattığını söyler.
- Apple ayrıca bir yeni ekonomi hissesidir. Apple’ın ürünlerinin ve hizmetlerinin hepsi Apple’ın iOS işletim sistemi tarafından güçlendirilmiştir. Bir ürün bir kez Apple eko sisteminin bir parçası haline geldiğinde, şebeke etkileri devreye girer ve olumlu geri bildirim, yol bağlılığı ve içerik kilitleme güçlü bir küresel zincir yaratır. Apple’ın müşteri tabanı için değişim maliyeti basitçe çok yüksektir.
- Warren Buffett Tarzı kitabında şirketlerin analizinde Warren’ın uyguladığı yatırım ilkelerinin ana hatlarını çizdik. O ister bir şirketin tamamını isterse onu hisselerini satın almayı değerlendiriyor olsun, süreç aynıdır. İlkeler 4 kategoriye ayrılmıştır: işletme, finansal, piyasa ve yönetim.
- Warren, “Keskin değişiklikler ve sıra dışı geri dönüşlerin genellikle uyuşmadığına, inanır.” Büyük problemlere ilişkin olarak, onun işletme operasyonları ve yatırımdaki deneyimi ona “Dönüşümün nadiren durumu tersine çevirdiğini öğretmiştir.” Charlie ve ben zorlu işletme problemlerini nasıl çözüleceğini öğrenmedik. Bizim öğrendiğimiz şey onlardan kaçınmaktır. Başarılı olmamız, üzerinden aşabileceğimiz alçak engelleri saptamaya yoğunlaşmamız sayesinde gerçekleşmiştir. Yüksek bir engel aşma kabiliyeti edilmiş değiliz.
- Eğer bir finansal Musa olsaydı, dağdan aşağıya üzerinde üç emir yazılır olan bir tableti taşıyarak inerdi. Nakit getiriler, yatırılan sermayeye göre geri dönüş ve bir ihtiyat payı.
- Warren bir işletmenin çok az borç kullanarak veya hiç borç kullanmadan öz kaynağına göre iyi geri dönüşler sağlanması gerektiğine inanır. Bir şirketin özkaynak- borç oranını arttırarak özkaynak üzerine geri dönüşleri arttırabileceğini bilir. Ancak bize, “İyi işletme veya yatırım kararları hiçbir kaldıraç yardımı olmaksızın oldukça tatminkar neticeler üretebilir,” hatırlatmasında bulunur. Warren para ödünç alma fobisi olan biri değildir. O yalnızca borç yükü altında bulunan şirketlerin geri dönüşlerini arttırma konusunda temkinlidir. Yüksek derecede kaldıraçlı şirketler ekonomik yavaşlamalara karşı korunmasıdır.
- Bir Para Kurdunu oluşturan birleşenler çok sayıdadır. Bunların bazılarına ayrıntılı bir şekilde baktık ve hala öğrenilecek başka şeyler var. Ancak hata yapmayın. Kritik bir öge, kendi başına bir yatırım eylemi olan, sermaye tahsisi becerisidir.
- Sermaye tahsisinden sorumlu olan biri hangi yoldan ilerleyeceğini tam olarak nasıl karar verir? Bu aslında karmaşık değildir. Bunu, sonucu matematiksel mantık ile önceden belirlenmiş bir egzersiz olarak düşünün. Eğer bir işletme sermaye bedelinin üzerinde kazanıyorsa ve bu şekilde devam edebileceğine dair çok az kuşku görünüyorsa akıllıca karar, karların şirkete yeniden yatırılmasıdır. Ancak eğer işletme sermaye bedelinin üzerinde geri dönüş oranları kazanmada zorlanıyorsa mantıklı olan şey bir gün paranın hissedarlara geri verilmesidir. Eğer hisse bedeli işletmenin esas değerinin altında ise hisseleri geri satın alın. Eğer değilse parayı kar payı ödemeleri aracılığıyla hissedarlara geri verin. Söylemiş olduğum gibi, hiç de karmaşık değil.
- Hem Warren hem de Keynes sürekli sermaye kaybı olarak tanımlanan riskin kişinin portföyündeki hisse sayısının sınırlandırılması ile azalacağını savunur.
- Warren, kendi özgü anlayışında, yalnızca alt sayıda göze çarpan işletmeye sahip olma duyarlılığı ile karşılaştırılan geniş ölçekli çeşitlendirilmiş bir portreye sahip olmanın budalalığını ustalıkla açıklar. “Eğer işletme olasılıklarım, diyelim ki Omaha’daki özel sektör işletmeleriyle sınırlıysa İlkin her bir işletmenin uzun dönemli ekonomik karakteristik özelliklerini değerlendirmeye çalışırım; ikincisi, onu işletmekten sorumlu olan insanların vasıflarını değerlendiririm; üçüncüsü, makul bir fiyata en iyi işletmelerin birkaç tanesini satın almaya çalışırım. Kesinlikle şehirdeki her işletmenin eşit bir kısmına sahip olmayı istemem.
- Günümüzde, Berkshire Üniversitesi’ndeki sanal eğitim dünya çapında yaşayan herkes için erişilebilirdir. Berkshire öğrencileri Yahoo Finans üzerinden Warren ve Charlie’nin videolarını izleyebilir. Cnbc.com üzerinde bir Warren Buffett arşivi vardır. 1994 yılına dek geçmişe giderek, Warren, Charlie ve başkalarıyla yapılan saatlerce röportajlarla birlikte yirmi altı tam Berkshire Hathaway yıllık toplantısını içerir. YouTube ayrıca çok sayıda konferans ve röportaj içeren, hem Charlie hem de Warren videolarıyla doludur. Hatta 1962’de, Warren otuz iki yaşındayken yapılmış olan var onun ilk televizyon röportajının bir videosu bile vardır.
Sonraki kitap özeti yazımda görüşmek üzere…
Yorum bırakın