Merakla beklediğim kitaplardan birisiydi bu kitap. Kitabı bitirdikten sonra oluşturduğum bu özet umarım faydalı olur. Başlayalım.

Kısa ÖZET : Türev, Vadeli işlemler, Traderlık, Kaldıraç gibi konuların bolca işlendiği, ve bu konulara ilgisi olanların mutlaka okuması gereken bir kitap. İnsanın ufkunu bu konularda baya açabiliyor. Bence hikayeler bu konuların gölgesinde kalıyor. O yüzden bu konulara ilginiz yoksa biraz sıkıcı bulabilirsiniz.

    Kitabın ilk bölümü terimler sözlüğü. Finansla ilgili ne kadar çok yaygın ve bilinmesi gereken terim varsa yazar orada çok güzel anlatmış. Özellikle Merkez bankasının tanımı, görevi neyi yapar, çok iyi açıklamıştı. Ama finans bilgisi biraz olan insanlar için bu bölüm biraz sıkıcı olabiliyor. Asıl hikayeler diğer bölümlerde anlatılıyor. 

    1. Bölüm George Soroz bölümü. George Soroz hala hayatta olan meşhur bir yatırımcı. Hikayesini de bilmeyen az insan vardır yatırım ile ilgilenen  arasında. Ama burada bir özet geçelim. George Soroz Hedge fon yöneticisi. Onun döneminde faizler düşük, enflasyon yükselmeye başlamış, kontrol edilen bir kur var. ( Tanıdık geldi mi :)? ) Bizim son üç yılda yapmaya çalıştığımız şey. Ekonomistler bu üçlüye imkansız üçlü diyorlar. Çünkü üçünü birden kontrol etmek ekonomi bilimi açısından imkansız görülüyor. Durum böyleyken o zamanın İngiltere Merkez Bankası kuru baskı altında tutup, faizi de düşük tutmaya çalışıyor. Bunu gören George Soroz Pound’ un (İngiltere yerel parası) çok değerli olduğunu düşünüp, arkadaşıyla beraber fondaki ve bulabildiği bütün poundu satıp, diğer para birimlerine geçiyor. Bu piyasa da duyulunca diğer insanlarda durumu anlayıp, onlarda satmaya başlıyor. Ve tarihe Kara Çarşamba olarak geçen olay yaşanıyor. İngiltere Merkez Bankası aynı gün içinde iki defa faiz arttırmak zorunda kalıyor. Pound ciddi değer kaybediyor. Devaluasyona uğruyor. George Soroz milyar dolar kazanıyor. Tarihte bir işlemden hala en kazançlı olan kişi olarak ismini tarihin derin sayfalarına işliyor. İlk defa tarihte Merkez Bankası hedef olarak alınıyor bu olayla. Olay aslında şuan ki Türkiye ‘ye muazzam ders olacak nitelikte ama biz de zaten aynısını deneyerek acı tecrübelerle yaşadık.

    2. Bölüm büyük bir yatırım şirketinde çalışan birisinin patronlarının arkasından iş çevirerek, onlardan habersiz işlem yapıp, bu işlemi de bir süre saklayan bir çalışanla ilgili. Olay patlak verdiğinde kendisi 7 yıl hapis  yatıyor ama bu işlemi şirkete milyar dolar zarar ettirdiği için çoğu kişinin işten atılmasına neden oluyor. İlginç bir hikaye. Benim için alınacak bir ders yoktu. Daha çok vadeli piyasalarla ilgili uzun bir bölüm.

    3. Buğday bölümü 🙂 1972 yılında SSCB o yıl ki buğday veriminin çok düşük olduğunu görüyor ülkesinde. Tabi o zamanlar kızılötesi uydular gelişmediği için ABD’nin konu hakkında çok az bilgisi var. SSCB ABD ile buğday anlaşması yapmak istiyor. Ve krediyi sağlayan tarafta yine ABD olacak şekilde 🙂 SSCB kendi açısından muazzam denilebilecek bir anlaşmaya imza atıyor. Ama ABD için tam bir felaket çünkü ne kadar satacağına da bir limit koymuyor. SSCB bulabildiği bütün buğdayı alıyor. Olay ortaya çıktığında buğday fiyatları uçuyor. ABD’de istifalar ve yeniden yaşanmaması için düzenlemeler yapılıyor.

    4.Bay Bakır 🙂 Bu bölümde bir Japon Trader ‘ın bakır vadeli ve Depo Varant’ larında yaptığı manipülasyon yer alıyor. Yukarı da anlattığım olaya benzer. Depo Varant ‘larını satın alıp, vadeli işlemlerle kar ediyor. Olay böyle 10 yıl devam ediyor. Ta ki artık piyasanın dayanma gücü kalmayana ve sürekli yüksek bakır fiyatını gören üreticilerin arzı yükseltmesine kadar. Sonuç olarak bu işlemi yapan Japon Trader ‘ın bağlı olduğu aracı kurum 2.5 milyar dolar zarar ediyor. Bizim Japon da hapis cezası alıyor.

    5. Çikolata Tommy 🙂 Libor denilen bizde ki TL Referans faizine denk bir sistem benim anladığım. Bu bölümde bu Libor ‘u kontrol eden ve oranını belirleyen Tommy, üstlerinden gelen baskı, rica, rüşvet gibi etmenlerle onların istediği seviyeye ayarlıyor bu oranı. Şöyle düşünün: Oranın 0 dan sonra ki 3 basağını 1 puan arttırıp azaltması milyar dolar kar ya da zarar demek. Böyle bir enstrüman. Hal böyle olunca manipülasyona çok açık oluyor, zaten manipüle de ediliyor. Olay ortaya çıkınca Tommy ve olaya karışanlar ciddi hapis cezası alıyor. Kurumlara da milyar dolarlık ceza kesiliyor. Bu Libor denen sistemden de vazgeçiliyor.

    6. Londra’ da Bir Balina bölümü 🙂 CDS ‘ler üzerinden işlem yapan JP Morgan çalışanının şirketi nasıl milyar dolarlık zarar ettirdiğinin hikayesi. Ayrıca küçük balık büyük balıkları da yiyebilir fikrine güzel bir hikaye sunuyor. 

    7.Kraliçe Bankasını Batıran Adam bölümü 🙂 Kısaca Japon borsasında yaptığın işlemin, Pazartesi günü büyük bir deprem haberiyle eksiyle kapatmasıyla zararı kabul etmek yerine daha da pozisyon arttırmasından zararında büyümesi ve zararları yanlış raporlamaları yüzünden Kraliçe’nin kurduğu 233 yıllık Bearing bankasının iflasıyla son buluyor.

    8. Oyundaki Son Durak 🙂 Benim en sevdiğim bölüm oldu çünkü benim de yakından takip ettiğim bir olaydı. Evet Gamestop hisselerinde küçük yatırımcının Reddit ‘te birlik olup, büyük Hedge fonları milyar dolar zarara uğratması. Toplam zarar 20 milyar dolar olarak ölçülüyor.  Herhalde kolektif olarak  küçük yatırımcının beraber hareket ettiği tarihte bir ilktir. Ama kazanan da tabi ki burada küçük yatırımcı. Çoğu yatırımcı milyoner olurken çoğu yatırdığı para ile ev, araba, kredi kartı borcunu kapatıyor. Güzel bir bölüm.

Son kısımda yazarın da uzun vadeli yatırımı önermesi, bunca piyasa tecrübesine rağmen gerçekten manidardı.